Ενδυμασία, χειρονομίες, στάσεις σώματος, εκφράσεις του προσώπου… σε κάθε χώρα υπάρχουν έντονες πολιτισμικές διαφορές, είτε στον τρόπο ντυσίματος, είτε στη συμπεριφορά ή την επικοινωνία. Η γλώσσα του σώματος ποικίλλει επίσης από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη. Οι ιαπωνικές χειρονομίες, που συνοδεύουν τον προφορικό λόγο, είναι συχνά δύσκολο να αποκρυπτογραφηθούν για τους περισσότερους Δυτικούς.
Επιπλέον, αν ταξιδέψετε στο αρχιπέλαγος, θα συνειδητοποιήσετε γρήγορα ότι η ευγένεια στην Ιαπωνία είναι απαραίτητη. Επομένως, είναι προτιμότερο να γνωρίζετε εκ των προτέρων τους καλούς τρόπους για να μην φανείτε ως αγενείς gaijin (ξένοι).
Ας δούμε πιο προσεκτικά τι σημαίνουν οι πιο συνηθισμένες ιαπωνικές χειρονομίες:
🙇 Χαιρετισμός με ελαφρά υπόκλιση
Σίγουρα έχετε παρατηρήσει ότι οι Ιάπωνες δεν αγκαλιάζονται και δεν ανταλλάσσουν χειραψίες; Στην ιαπωνική κουλτούρα, η σωματική επαφή αποκλείεται, ακόμη και κατά τον χαιρετισμό. Οι Ιάπωνες προτιμούν να γέρνουν τον κορμό τους ελαφρώς προς τα εμπρός, έχοντας τα χέρια στα πλάγια του σώματος, για να δείξουν σεβασμό. Η κλίση κυμαίνεται από ένα απλό νεύμα μέχρι μια βαθιά υπόκλιση, ανάλογα με το πλαίσιο και την ιεραρχική σημασία του ατόμου που έχετε απέναντί σας. Σημειώστε ότι αυτή η παραδοσιακή ιαπωνική χειρονομία χρησιμοποιείται για να πείτε καλημέρα, αντίο, αλλά και για να ευχαριστήσετε ή να ζητήσετε συγγνώμη. Μάλιστα, αν παρατηρήσετε έναν Ιάπωνα στο τηλέφωνο, πιθανότατα θα τον δείτε να υποκλίνεται, τόσο βαθιά ριζωμένη είναι αυτή η συνήθεια.
✊ Μέτρημα με τα δάχτυλα στα ιαπωνικά
Πράγματι, οι κάτοικοι του αρχιπελάγους δεν κάνουν τίποτα όπως οι υπόλοιποι… Όχι ότι μετρούν με τα δάχτυλα των ποδιών τους, αλλά αντί να σηκώνουν τα δάχτυλά τους, τα κλείνουν μέσα στην παλάμη τους. Επιπλέον, μπορούν να μετρήσουν μέχρι το 9 μόνο με το ένα χέρι. Εντυπωσιακό, έτσι δεν είναι;
Σας εξηγούμε: Η ανοιχτή παλάμη σημαίνει 0, ο διπλωμένος αντίχειρας δείχνει 1· για το 2, προσθέτουμε τον δείκτη· για το 3, βάζουμε και τον μέσο· για το 4, διπλώνουμε τα τέσσερα πρώτα δάχτυλα και η κλειστή γροθιά σημαίνει 5.
Στη συνέχεια, σηκώνουμε ένα ή περισσότερα δάχτυλα για τους επόμενους αριθμούς. Για παράδειγμα, το 6 προκύπτει σηκώνοντας το μικρό δάχτυλο με κλειστή παλάμη· προσθέτουμε τον παράμεσο για το 7 και ούτω καθεξής μέχρι το 9. Και το 10; Αρκεί να σχηματίσετε το 1 με το αριστερό χέρι και το 0 με το άλλο. Με παρακολουθείτε;
👃 Αναφορά στον εαυτό μας δείχνοντας τη μύτη
Πηγή: livejapan.com
Αν στη μέση μιας συζήτησης ένας Ιάπωνας δείξει την άκρη της μύτης του με τον δείκτη του, μην εκπλαγείτε, δεν κάνει τον κλόουν… Αυτό σημαίνει απλώς ότι μιλάει για τον εαυτό του. Ενώ οι Δυτικοί βάζουν ενστικτωδώς το χέρι τους στο στήθος, οι κάτοικοι του αρχιπελάγους έχουν τη συνήθεια να δείχνουν την άκρη της μύτης τους. Αυτή η διαφορά στη γλώσσα του σώματος μπορεί να είναι αρκετά διασκεδαστική, ειδικά όταν δεν την περιμένετε.
🖐️ Πώς να πείτε όχι με το σώμα σας
Να γνωρίζετε ότι στην Ιαπωνία, δεν θα σας πουν ποτέ όχι άμεσα, γιατί δεν συνηθίζεται. Πράγματι, είναι αδιανόητο να προσβάλετε τον συνομιλητή σας στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. Αντίθετα, μπορεί να χρησιμοποιήσουν την έκφραση «Θα δω» ή «Θα είναι δύσκολο…». Πώς λοιπόν να διαβάσετε ανάμεσα στις γραμμές και να καταλάβετε αν είναι ένα πραγματικό «αρνητικό όχι»; Η χειρονομία θα κάνει όλη τη διαφορά. Οι άνδρες τείνουν να ξύνονται στο πίσω μέρος του κεφαλιού με ύφος μπερδεμένο. Οι Ιαπωνέζες θα ανεμίσουν το πρόσωπό τους με το χέρι τους ή θα στρέψουν τις παλάμες τους προς εσάς με μια αμήχανη έκφραση ή ένα μικρό, σφιγμένο χαμόγελο.
🙅♀️ Η χειρονομία που σημαίνει “αδύνατον”
Όσο οι Ιάπωνες δεν θέλουν να πουν όχι για να μην φέρουν σε δύσκολη θέση τον συνομιλητή τους, άλλο τόσο, για να δείξουν μια απαγόρευση, είναι απόλυτα ξεκάθαροι. Ένας σταυρός με τα χέρια ή τους πήχεις, συνοδευόμενος από ένα «dame», σημαίνει ξεκάθαρα ότι κάτι είναι αδύνατον. Για παράδειγμα, μπορείτε να δείτε αυτή τη στάση όταν αρνούνται την είσοδο σε ένα εστιατόριο που είναι γεμάτο. Με αυτή την απόλυτα σαφή ιαπωνική χειρονομία, δεν θα κάνετε λάθος.
😸 Κάνοντας νόημα σε κάποιον να έρθει
Πηγή: likejapan.com
Αν σας κάνουν αυτό το σήμα, ίσως πιστέψετε ότι σας διώχνουν, ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Το χέρι που κινείται μπρος-πίσω με την παλάμη στραμμένη προς τα κάτω είναι μια τυπική ιαπωνική χειρονομία για να καλέσετε κάποιον να έρθει. Θυμάστε το διάσημο maneki-neko, αυτή τη φιγούρα γάτας που σηκώνει το πόδι της και κάνει αυτή την κίνηση, στην είσοδο των ιαπωνικών καταστημάτων; Στο αρχιπέλαγος, maneki neko σημαίνει «γάτα που προσκαλεί».
✋ Διασχίζοντας το πλήθος ευγενικά
Πηγή: bibliblog.net
Αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμο στους σταθμούς του μετρό ή στους σιδηροδρομικούς σταθμούς με πολύ κόσμο στο Τόκιο: Για να ζητήσετε ευγενικά από τον κόσμο να σας αφήσει να περάσετε, αρκεί να βάλετε το χέρι σας κάθετα, στο ύψος του προσώπου σας, με τα δάχτυλα ενωμένα, σαν να χωρίζετε το πλήθος στα δύο. Έτσι θα μπορέσετε να ανοίξετε δρόμο και να προχωρήσετε με το κεφάλι και τα μάτια χαμηλωμένα, ζητώντας συγγνώμη, για να μην χάσετε το μετρό ή το τρένο σας.
👌 Η διπλή σημασία του σήματος OK
Ενώ στις δυτικές χώρες, το χέρι που σχηματίζει έναν κύκλο με τον αντίχειρα και τον δείκτη σημαίνει «OK» ή «όλα καλά», αυτή η απλή χειρονομία μπορεί να υποδηλώνει ότι μιλάμε για χρήματα στην Ιαπωνία. Ανάλογα με το πλαίσιο, το σήμα OK μπορεί να εκφράζει «συμφωνώ» ή να προαναγγέλλει μια συζήτηση για οικονομικά θέματα. Πράγματι, το ίδιο σύμβολο που σχηματίζεται με το χέρι σε οριζόντια θέση αντιπροσωπεύει το κέρμα. Προσοχή λοιπόν στις παρεξηγήσεις!
👋 Κουνώντας το χέρι μπροστά από τη μύτη
Πηγή: likejapan.com
Η γλώσσα του σώματος στην Ιαπωνία μπορεί μερικές φορές να εκπλήξει τους τουρίστες. Μην ανησυχείτε, αν ένας Ιάπωνας βάλει το χέρι του μπροστά από τη μύτη του και το κουνήσει, ενώ του μιλάτε, αυτό δεν σημαίνει ότι πρόκειται να φτερνιστεί ή ότι μυρίζετε άσχημα. Είναι μάλλον ένας τρόπος να σας δείξει ότι δεν συμφωνεί με αυτά που λέτε και ότι έχει διαφορετική άποψη από εσάς.
✌️ Το διάσημο σήμα V μπροστά στην κάμερα
Αν στον υπόλοιπο κόσμο το να τεντώνετε τον δείκτη και τον μέσο προς τα πάνω σημαίνει «νίκη» και αντιπροσωπεύει ένα σήμα ειρήνης που χρονολογείται από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν ισχύει το ίδιο στο αρχιπέλαγος. Στην πραγματικότητα, αυτό το σύμβολο προέρχεται από μια pop είδωλο που είχε κάνει αυτή τη χειρονομία κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφισης για τη μάρκα Konica. Οι Ιαπωνέζες χρησιμοποιούν επίσης το V για να είναι πιο φωτογενείς, καθώς φαίνεται ότι αυτό κάνει το κεφάλι να φαίνεται μικρότερο. Θα σας αφήσουμε να το δοκιμάσετε…
🤲 Χρησιμοποιώντας και τα δύο χέρια για να δώσετε και να λάβετε
Στην Ιαπωνία, υπάρχουν αρκετοί κανόνες ευγένειας που πρέπει να τηρούνται όταν προσφέρετε ένα δώρο σε κάποιον. Για παράδειγμα, το δώρο πρέπει κατά προτίμηση να μεταφέρεται σε μια ουδέτερη τσάντα για να μην τραβάει την προσοχή. Το περιτύλιγμα πρέπει να είναι άψογο. Ένα δώρο πρέπει να προσφέρεται ιδιωτικά και να ανοίγεται μόνο του. Ομοίως, ένα δώρο προσφέρεται και λαμβάνεται πάντα και με τα δύο χέρια. Αυτό δείχνει τη σημασία που δίνετε σε αυτή τη λεπτή κίνηση. Αν χρησιμοποιήσετε μόνο το ένα χέρι, θα φανείτε αγενείς. Τέλος, είναι σύνηθες να υποκλίνεστε για να ευχαριστήσετε και να δείξετε την ευγνωμοσύνη σας προς τον άλλον.
Όπως θα έχετε καταλάβει, όταν επισκέπτεστε μια χώρα με κουλτούρα πολύ διαφορετική από τη δική μας, η μη λεκτική επικοινωνία μπορεί να είναι αρκετά μπερδεμένη. Όταν παρερμηνεύεται, η γλώσσα του σώματος μπορεί μερικές φορές να σας οδηγήσει σε αμήχανες καταστάσεις. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να γνωρίζετε αυτές τις λίγες ιαπωνικές χειρονομίες που πιθανότατα θα σας γλιτώσουν από ορισμένα λάθη.
