Οι κάτοικοι της Ιαπωνίας, και ιδιαίτερα εκείνοι του νησιού Οκινάουα, είναι γνωστοί για το εξαιρετικό προσδόκιμο ζωής τους: 81 έτη για τους άνδρες και πάνω από 87 έτη για τις γυναίκες! Με τη γήρανση του πληθυσμού, το αρχιπέλαγος μετρά όλο και περισσότερους ηλικιωμένους και ο αριθμός των αιωνόβιων σπάει κάθε ρεκόρ.
Ποια είναι όμως τα μυστικά μακροζωίας των Ιαπώνων; Γενετική, διατροφή, τρόπος ζωής, πνευματικότητα; Πώς εξηγείται αυτό το δημογραφικό φαινόμενο;
Σήμερα, σας αποκαλύπτουμε 8 μυστικά που έρχονται κατευθείαν από τη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου για να ζήσετε πολλά χρόνια με καλή υγεία.
🍱 Μυστικό νο 1: Η ιαπωνική διατροφή
Όλοι γνωρίζουν ότι η διατροφή είναι ένας από τους πυλώνες της καλής υγιεινής ζωής. Έτσι, μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή συμβάλλει στη διατήρηση της φόρμας σε βάθος χρόνου. Στο νησί Οκινάουα, πολλοί κάτοικοι μαζεύουν τα λαχανικά απευθείας από τον κήπο τους πριν τα μαγειρέψουν. Μελιτζάνες, κόκκινα φασόλια, λάχανα… οι Ιάπωνες καταναλώνουν εποχιακά προϊόντα, πρώτης φρεσκάδας και εντελώς φυσικά. Παραδειγματιστείτε από αυτούς 😉
Το μαγειρεμένο ρύζι «gohan» (御飯) αποτελεί τη βάση του παραδοσιακού ιαπωνικού γεύματος, ήδη από το πρωινό. Πολλά πιάτα παρασκευάζονται από αυτό το δημητριακό, όπως το σούσι, το donburi (ρύζι με γαρνιτούρα) ή ακόμα και το onigiri (ένα είδος σάντουιτς) που τα παιδιά τρώνε συχνά ως σνακ.
Ένα παραδοσιακό γεύμα αποτελείται συχνά από ένα μπολ ρύζι με 3 συνοδευτικά και μια σούπα miso. Ανάμεσα στα βασικά συστατικά της ιαπωνικής κουζίνας, μπορούμε να αναφέρουμε τα λαχανικά, το ψάρι (σολομός, σκουμπρί), τα αυγά, τα ζυμαρικά, τη σόγια, τα φύκια, το τζίντζερ και τα ζυμωμένα τρόφιμα. Αντίθετα, οι Ιάπωνες καταναλώνουν πολύ λίγο κρέας, βιομηχανοποιημένα πιάτα και γαλακτοκομικά προϊόντα. Η διατροφή είναι επομένως πλούσια σε μέταλλα, βιταμίνες, φυτικές ίνες, ωμέγα 3 και φτωχή σε ανθυγιεινά λιπαρά και σάκχαρα.
Όμως το να τρέφεστε σωστά δεν αρκεί… Ο τρόπος μαγειρέματος έχει επίσης σημασία, καθώς γνωρίζουμε ότι το παρατεταμένο μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες αλλοιώνει τις τροφές. Στην ιαπωνική διατροφή, πολλά πιάτα καταναλώνονται ωμά, γεγονός που έχει το πλεονέκτημα της διατήρησης των βιταμινών και των θρεπτικών συστατικών. Διαφορετικά, το μαγείρεμα είναι κατά προτίμηση ελαφρύ και γρήγορο, «Al dente».
Τέλος, οι Ιάπωνες καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες πράσινου τσαγιού και ιδιαίτερα το περίφημο matcha. Έτσι, επωφελούνται από τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες που προστατεύουν από τη γήρανση, διατηρώντας παράλληλα μια καλή ενυδάτωση.
🥢 Μυστικό νο 2: Hara hachi bu ή ο κανόνας του 80%
Εκτός από την υγιεινή διατροφή, οι Ιάπωνες δίνουν πάντα προτεραιότητα στην ποιότητα της τροφής έναντι της ποσότητας, καταναλώνοντας μόνο ό,τι είναι απαραίτητο για να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες. Για να το πετύχουν αυτό, εφαρμόζουν τον κανόνα του Hara hachi bu, που μπορεί να μεταφραστεί ως «ο κανόνας του στομαχιού στο 80%». Αυτή η αρχή συνίσταται στο να σταματάτε να τρώτε όταν φτάσετε στο 80% του κορεσμού. Έτσι, αποφεύγονται οι υπερβολές και η αύξηση βάρους που τις συνοδεύει.
Μια άλλη διαφορά έγκειται στον τρόπο που τρώνε. Οι Δυτικοί καταβροχθίζουν πολύ συχνά το γεύμα τους στο πόδι, χωρίς να απολαμβάνουν τις γεύσεις, ενώ οι Ιάπωνες τρώνε με πλήρη επίγνωση. Στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο φαγητό και κυρίως αφιερώνεται χρόνος για την απόλαυση. Σημειώστε ότι το πιάτο εκτιμάται εξίσου με τα μάτια όσο και με τον ουρανίσκο, χάρη σε μια όμορφη παρουσίαση που συνδυάζει υφές, χρώματα και γεύσεις.
🛀 Μυστικό νο 3: ο ιαπωνικός τρόπος ζωής
«Όποιος σηκώνεται νωρίς, κερδίζει τη μέρα!». Αυτό το ρητό ισχύει απόλυτα στο αρχιπέλαγος. Πολλοί Ιάπωνες δραστηριοποιούνται από νωρίς για να ξεκινήσουν τη μέρα τους. Από το πρωί, η σωματική άσκηση είναι απαραίτητη για να ξυπνήσουν και να τονωθούν απαλά. Επίσης, για την καταπολέμηση του άγχους που σχετίζεται με την εργασία και την καθημερινότητα, οι Ιάπωνες συχνά ασκούν ιδιαίτερα χαλαρωτικές δραστηριότητες όπως ο διαλογισμός, η καλλιγραφία, η ikebana (ανθοδετική) ή ακόμα και το kodo (η τέχνη της όσφρησης αρωμάτων). Τέλος, η χαλάρωση σε ένα ιαματικό λουτρό ή onsen είναι μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. Υγιεινή διατροφή, δραστηριότητα και χαλάρωση: αυτά είναι τα απαραίτητα συστατικά μιας καλής ιαπωνικής υγιεινής ζωής.
🚶♀ Μυστικό νο 4: Η σωματική άσκηση στην Ιαπωνία
Στην Ιαπωνία, η σωματική άσκηση ασκείται σε κάθε ηλικία. Από την παιδική ηλικία, οι μαθητές εντάσσονται σε αθλητικούς συλλόγους ή καλλιτεχνικά εργαστήρια. Αυτές οι δραστηριότητες συνεχίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής φοίτησης. Ομοίως, οι Ιάπωνες έχουν τη συνήθεια να παραμένουν δραστήριοι μετά τη συνταξιοδότηση, είτε εργαζόμενοι είτε μέσω άλλων δραστηριοτήτων. Έτσι, δεν είναι σπάνιο να βλέπει κανείς ηλικιωμένους να μετακινούνται με ποδήλατο, να κάνουν τζόκινγκ ή αθλητικό βάδισμα. Επιπλέον, το rajio taiso είναι ένα απαραίτητο πρωινό τελετουργικό στο αρχιπέλαγος, ανεξάρτητα από την ηλικία και τη φυσική κατάσταση. Γνωρίζετε αυτή την ήπια γυμναστική που εξασκούν 27 εκατομμύρια Ιάπωνες; Ακόμα και οι εταιρείες την έχουν υιοθετήσει για να διατηρούν τους υπαλλήλους τους υγιείς (και πιο αποδοτικούς). Είναι γνωστό ότι η σωματική δραστηριότητα είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να διατηρηθείτε σε φόρμα.
👩⚕ Μυστικό νο 5: η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη
Το ιαπωνικό σύστημα υγείας, με τις πολυάριθμες κλινικές και τους εξειδικευμένους γιατρούς του, είναι ένα από τα καλύτερα στον κόσμο. Υπάρχουν δύο τύποι δημόσιας ασφάλισης υγείας. Η πρώτη, προσβάσιμη σε όλους τους Ιάπωνες, είναι η εθνική ασφάλιση υγείας που καλύπτει έως και το 70% των εξόδων υγείας. Η δεύτερη είναι η κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, από την οποία επωφελούνται οι μισθωτοί. Αυτή η ασφάλιση, που πληρώνεται κατά το ήμισυ από τον εργοδότη, καλύπτει το 80% της περίθαλψης του εργαζομένου καθώς και τα έξοδα των εξαρτώμενων μελών του. Η ποιότητα και η ευκολία πρόσβασης στην περίθαλψη συμβάλλουν σίγουρα στη διατήρηση της καλής υγείας στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.
👩👦👦 Μυστικό νο 6: η ζωή στην κοινότητα
Η «συμβίωση» είναι μια αξία που διδάσκεται πολύ νωρίς στην Ιαπωνία. Πράγματι, η συλλογικότητα και το ομαδικό πνεύμα υπερισχύουν στην ιαπωνική κουλτούρα, όπου το κοινό συμφέρον προηγείται πάντα του προσωπικού. Ομοίως, δίνεται μεγάλη σημασία στην οικογένεια. Οι Ιάπωνες είναι επομένως συχνά περιτριγυρισμένοι από τους αγαπημένους τους και ζουν σε ένα ζεστό περιβάλλον. Πάντα στο νησί Οκινάουα, το χωριό Ogimi φιλοξενεί μια κοινότητα ενενηκοντούγενων και αιωνόβιων που συζητούν, αλληλοβοηθούνται και γελούν μαζί. Σύμφωνα με τους κατοίκους, η συμβίωση με τους άλλους είναι το μυστικό για να ζείτε ευτυχισμένοι και περισσότερα χρόνια.
💙 Μυστικό νο 7: Το ikigai ή ο λόγος ύπαρξης
Τι νόημα έχει να ζεις πολλά χρόνια αν οδηγείς μια ζωή άχρωμη και χωρίς νόημα; Το ikigai είναι μια φιλοσοφία ζωής από την Οκινάουα που επιτρέπει να βρείτε τον λόγο ύπαρξής σας. Πράγματι, οι κάτοικοι της Οκινάουα έχουν πολλά να μας διδάξουν ☺
Στο νησί, πολλοί ηλικιωμένοι συνεχίζουν να εργάζονται για να διατηρήσουν τον κοινωνικό δεσμό. Επιπλέον, στο χωριό Ogimi, γνωστό για τη χειροποίητη υφαντουργία του, οι γυναίκες μιας ορισμένης ηλικίας ασχολούνται με την ύφανση «basho-fu», ένα συνηθισμένο ikigai.
Το ikigai είναι η τέλεια ισορροπία ανάμεσα σε αυτό που αγαπάτε να κάνετε, σε αυτό στο οποίο είστε καλοί, σε αυτό για το οποίο πληρώνεστε και σε αυτό που έχει ανάγκη η κοινότητα. Αυτό μεταφράζεται σε ολοκλήρωση στην εργασία, στα πάθη σας και στο αίσθημα ότι είστε χρήσιμοι στους άλλους. Βρίσκοντας το ikigai σας, ακολουθείτε το μονοπάτι προς την ευτυχία.
🧎♂ Μυστικό νο 8: Η πνευματικότητα των Ιαπώνων
Η πνευματικότητα κατέχει σημαντική θέση στη ζωή των Ιαπώνων, οι οποίοι εξασκούν πολυάριθμα τελετουργικά που προέρχονται από τις θρησκείες του σιντοϊσμού και του βουδισμού. Κι αν η πνευματικότητα ήταν το πραγματικό μυστικό αυτού του ρεκόρ μακροζωίας; Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα που επισκέπτονται χώρους λατρείας ζουν περισσότερο από τους άλλους. Ομοίως, ο διαλογισμός είναι μια κοινή πρακτική στην Ιαπωνία, της οποίας τα οφέλη για την υγεία είναι πλέον αποδεδειγμένα. Η εστίαση στις αισθήσεις και η βαθιά αναπνοή επιτρέπουν την απελευθέρωση της έντασης, φέρνοντας παράλληλα ηρεμία στο εσωτερικό σας. Αποτέλεσμα; Η ορμόνη του στρες (κορτιζόλη) μειώνεται και τα κύτταρα προστατεύονται καλύτερα από τη γήρανση. Τέλος, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, ο διαλογισμός επιτρέπει τη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων. Σίγουρα, η γαλήνη των Ιαπώνων είναι ένα από τα κλειδιά για να ζείτε καλύτερα και περισσότερο.
Όπως καταλάβατε, τα μυστικά μακροζωίας των Ιαπώνων οφείλονται ιδιαίτερα στον τρόπο ζωής τους. Αν λοιπόν επιθυμείτε να ζήσετε πολλά χρόνια (και κυρίως καλύτερα), μη διστάσετε να εφαρμόσετε μερικά ιαπωνικά τελετουργικά στην καθημερινότητά σας ☺ !
