Η ιστορία των καλτσών Tabi | Ζεν Διακόσμηση Ελλάδα

Παναγιώτα Παυλίδου
Ειδικός προϊόντων και αγορών με πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας στο λιανικό εμπόριο

Οι tabi (足袋, κυριολεκτικά «τσάντα ποδιού») είναι παραδοσιακές ιαπωνικές κάλτσες που φτάνουν μέχρι το μέσο της γάμπας. Έχουν κερδίσει γρήγορα δημοτικότητα σε όλο τον κόσμο. Δεν αποτελεί έκπληξη, αν αναλογιστεί κανείς την άνεση που προσφέρουν αυτές οι ιδιαίτερες κάλτσες, οι οποίες διαχωρίζουν το μεγάλο δάχτυλο από τα υπόλοιπα. Φυσικά, όπως οτιδήποτε ιαπωνικό, οι κάλτσες tabi έχουν μια ενδιαφέρουσα ιστορία.

Η ιστορία των tabi

Αυτές οι κάλτσες που διαχωρίζουν το μεγάλο δάχτυλο από τα υπόλοιπα σχεδιάστηκαν για να ταιριάζουν με τα ιαπωνικά σανδάλια που φοριούνταν ευρέως την εποχή εκείνη, όπως τα geta ή τα zōri, ως συμπλήρωμα του κιμονό, του παραδοσιακού ιαπωνικού ενδύματος. Τα tabi εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα πόδια των Ιαπώνων τον 15ο αιώνα.

Η Ιαπωνία ήταν μια χώρα χωρίς βαμβάκι, επομένως μόνο οι πιο εύποροι Ιάπωνες μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά αυτές τις κάλτσες. Μόνο μετά το άνοιγμα του εμπορίου με την Κίνα μπόρεσε η Ιαπωνία να εισάγει μεγάλες ποσότητες από βαμβάκι. Αυτό το άνοιγμα της αγοράς επέτρεψε την κατασκευή περισσότερων καλτσών και κατέστησε αυτό το αξεσουάρ προσβάσιμο σε όλες τις ιαπωνικές κοινωνικές τάξεις.

Σαμουράι και Chugen προετοιμάζονται για ταξίδι. Πηγή: Okinawa Soba

Οι κάλτσες tabi συχνά αποκαλούνται λανθασμένα «κάλτσες σαμουράι» ή «κάλτσες νίντζα», παρόλο που φοριούνταν από όλες τις κοινωνικές τάξεις, ακόμη και αν συνήθως συνδέονται με την ενδυμασία των σαμουράι και τα παραδοσιακά κιμονό. Όλοι οι άνδρες και όλες οι γυναίκες μπορούσαν να φορέσουν tabi, ωστόσο, είχαν θεσπιστεί περιορισμοί βάσει της κοινωνικής θέσης.

Σαμουράι με επίσημη ενδυμασία. Ο άνδρας στα αριστερά φοράει σανδάλια που ονομάζονται geta, ο δεύτερος φοράει zori. Και οι δύο φορούν tabi. Πηγή: Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας.

Πράγματι, οι προλετάριοι μπορούσαν να περπατούν μόνο με μπλε κάλτσες. Οι Σαμουράι, από την πλευρά τους, επιτρεπόταν να φορούν οποιοδήποτε χρώμα εκτός από το χρυσό και το μωβ. Οι καλλιτέχνες μπορούσαν να φορούν (και συνήθως φορούσαν) κάθε είδους μοτίβο. Και φυσικά, οι ευγενείς και οι άρχοντες μπορούσαν να φορούν οποιοδήποτε χρώμα και τύπο κάλτσας. Συνήθως, φορούσαν τα χρώματα της ανώτερης τάξης, που ήταν το μωβ και το χρυσό.

Τα ιαπωνικά σανδάλια geta έγιναν στη συνέχεια λιγότερο δημοφιλή στην καθημερινή ζωή των Ιαπώνων, οδηγώντας έτσι στη μείωση της χρήσης των καλτσών tabi.

Τα tabi σήμερα

Τα tabi άντεξαν στη δοκιμασία του χρόνου και έχουν γίνει ξανά μοντέρνα αξεσουάρ. Σήμερα φοριούνται με το κιμονό ή το yukata. Παραδοσιακά είναι λευκού χρώματος, ειδικά για επίσημες περιστάσεις όπως η τελετή του τσαγιού ή οι γάμοι. Εκτός των τελετών, συμβαίνει οι άνδρες να φορούν μαύρα ή μπλε tabi, και οι γυναίκες tabi με μεγάλη ποικιλία από μοτίβα και χρώματα.

Σε αντίθεση με τις δυτικές κάλτσες, τα παραδοσιακά tabi δεν είναι ελαστικά, αλλά κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από βαμβάκι με παχύτερη σόλα (λιγότερο άκαμπτη από τις σόλες παπουτσιών). Επειδή η ιαπωνική παράδοση επιβάλλει να βγάζουμε τα παπούτσια μας όταν μπαίνουμε σε έναν ναό ή σε μια κατοικία, αυτή η σόλα προσφέρει στα πόδια την ίδια άνεση με μια δυτική παντόφλα. Αυτές οι παραδοσιακές κάλτσες έχουν επίσης την ιδιαιτερότητα να φοριούνται από το πίσω μέρος. Ένα σύστημα μεταλλικών αγκραφών στο πίσω μέρος του tabi, που ονομάζεται kohaze, επιτρέπει τη συγκράτηση της κάλτσας στο πόδι.

Τα παραδοσιακά tabi συνήθως δεν πωλούνται με βάση το ευρωπαϊκό νούμερο παπουτσιού, αλλά με βάση το μήκος σε εκατοστά. Για να βρείτε το σωστό μήκος σε εκατοστά για τις κάλτσες που θέλετε να αγοράσετε, αρκεί να πολλαπλασιάσετε το νούμερο του παπουτσιού σας επί 0,67.

Στις μέρες μας, βρίσκουμε πλήθος μοντέλων, που φτάνουν στον αστράγαλο ή μέχρι το μέσο της γάμπας, όπως τα tabi socks, τα οποία είναι πιο σύγχρονες κάλτσες tabi κατασκευασμένες από ελαστικά υλικά χωρίς σύστημα αγκράφας.

Υπάρχουν επίσης tabi ως παπούτσια εξωτερικού χώρου, πιο χοντρά με σόλες από καουτσούκ, τα οποία ονομάζονται jika-tabi (地下足袋, κυριολεκτικά «tabi για το χώμα»). Εμφανίστηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα και θα αποτελέσουν το θέμα ενός άλλου άρθρου στο blog μας.